Հայաստանյաց առաքելական եկեղեցին միշտ առանցքային դեր է ունեցել Սփյուռքի հայկական համայնքների հոգևոր, հասարակական կյանքում՝ նպաստելով համայնքների ազգային նկարագրի պահպանմանը, հայրենիքի հետ կապի ամրապնդմանը։ 1898 թուականին, Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Մկրտիչ Ա՝ Խրիմեան Հայրիկի տնօրինութեամբ հիմնադրվում է Ամերիկայի հայկական եկեղեցին՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Կանադայի մեջ նորածիլ հայկական համայնքների հոգևոր ու մշակութային կյանքի կարիքները հոգալու համար: 

Դուռը բացուեց: Ինձ սպասում էին: – Բարեւ,- լսեցի առաջին բառը: – Hi,- լսեցի երկրորդը: Տան տիկինը ժպտալով ինձ ներս հրաւիրեց: Հիւրասենեակը շնչում էր հայերէն, պատերին հայկական եկեղեցիները պատկերող նկարներ էին, խաչ եւ հայկական տառապատկերներով ձեռագործ աշխատանքներ, ինչպէս սփիւռքի ամէն հայի տանը, այստեղ էլ պատին, բոլորին տեսանելի տեղում, կախուած էր Արարատը` իր ողջ վեհութեամբ եւ գեղեցկութեամբ.

Դասարանում անսովոր լռություն էր տիրում։ Սովորաբար աղմուկ է, շշուկներ ու հեռախոսների թաքուն լույսեր, բայց այսօր բոլորը հանգիստ էին։ Պատերին կախված էր Մեծ Հայքի քարտեզը, հայերեն այբուբենը, Արարատի նկարը, իսկ ուսուցչի սեղանին հպարտորեն դրված էր Արցախի փոքրիկ դրոշը։ Այս ամենը ասում էր մեկ բան․ սա սփյուռքի ազգային վարժարան է՝ վայր, որտեղ փորձում էին պահել այն, ինչը դրսում հեշտ էր կորցնել։ Այստեղ հավաքված աշակերտներից շատերը տանը հայերեն էին խոսում, ոմանք՝ հազվադեպ, ոմանք էլ հայերեն սովորում էին հենց այս