Mukoyan Armine

Չմարող անցեալը. Ինքնապաշտպանութինը հրամայական անհրաժեշտութիւն հայուն համար

ՀՅԴ Գանատայի արխիւի, սկսեալ 1904-ից, տարբեր տարեթիւերի Գանատայի ՀՅԴ կոմիտէների գանձապահական տետրերում յաճախ ենք հանդիպում նշումներ ազատագրութեան տուրքի, զինուորական տուրքի մասին։ 1902 թուականին Ամերիկայի Հ․Յ․ Դաշնակցութեան համար դիտարկւում է նոր յանձնառութիւնների շրջան։ Հայրենիքից լուրերը ցասում էին առաջացրել և պէտք էր շարունակել օգնութեան հասնել Հայրենիքին։ Ամերիկայի Հ․Յ․ Դաշնակցութիւնը, որի կազմում էին նաև Գանատայի ՀՅԴ կոմիտէները, կեանքի է կոչում Հայ […]

Չմարող անցեալը. Ինքնապաշտպանութինը հրամայական անհրաժեշտութիւն հայուն համար Read More »

Archival Materials

Չմարող անցեալը․ ՍԵՒՐԻ դաշնագիրը իրաւատիրական անժխտելի վաւերագիր

1920 թուական, Օգոստոսի 10 Հայաստանի Հանրապետութեան ներկայացուցիչ Աւետիս Ահարոնեանը ոսկեայ գրչով ստորագրեց Սևրի դաշնագիրը, որով ճանաչւում էր Միացեալ և Անկախ Հայաստանի իրաւական գոյութիւնը։ Լսւում է Ահարոնեանի ձայնը․ – Ես խօսում եմ յանուն Անկախ և Միացեալ Հայաստանի, կազմուած ու ճանաչուած Սևրի դաշնագրով, որը ստորագրել եմ․․․ Այդ դաշնագրից մենք չենք կարող հրաժարուել․․․ Հայ ժողովուրդը սպասում է, եւ

Չմարող անցեալը․ ՍԵՒՐԻ դաշնագիրը իրաւատիրական անժխտելի վաւերագիր Read More »

Archival Materials

Պրն. Նախարար հայոց պատմութեան էջերը ձեզ կ’արձանագրեն որպէս առաքեալ հայ ազգային որակի կործանման

Եւ դրոշմուեց Հայոց պատմութեան էջերում Հայաստանի Հանրապետութեան Հանրային Կրթութեան և Արուեստի նախարար Նիկոլ Աղբալեան՝ առաքեալ հայ ազգային որակի և Հայաստան Աշխարհի ՀԱՅԱՑՄԱՆ։ Օսմանեան, Ցարական և թէ Պարսկական տիրապետութեան տակ ճկուած մեր ժողովուրդը, որ ամէն կողմից ուղիղ սրի տակ էր հայամերժ տարրերի կողմից, որոնք ամէն գնով Հայոց աշխարհը տանում էին այլասերման, սպաննում հայ ազգային ոգին ու

Պրն. Նախարար հայոց պատմութեան էջերը ձեզ կ’արձանագրեն որպէս առաքեալ հայ ազգային որակի կործանման Read More »

Archival Materials

Ամերիկայի Կենտրոնական Կոմիտէին Ուղղուած Աւետիս Ահարոնեանի 1920ին գրուած նամակը՝ Սեւրի նախօրեակին

Աւետիս Ահարոնեանի իննը էջանոց ձեռագիր նամակը, որ 1920 թուականի Յուլիսի 14-ին Փարիզից, որպէս Փարիզի Խաղաղութեան Համաժողովին Հայաստանի ներկայացուցիչ գրել է Ամերիկայի Կենտրոնական Կոմիտէին։ Նամակը շատ յուզիչ է և խոր բովանդակային հարցեր արծարծող, յատկապէս Փարիզում այդ օրերին տեղի ունեցող իրադարձութիւնների մասին․ այն արտատպում ենք նոյնութեամբ։ ԱՐՄԻՆԷ ՄՈՒՔՈՅԵԱՆ ԹԱՇՃԵԱՆAugust 10, 2020 Republique Armenienne Delegation a la Conference de

Ամերիկայի Կենտրոնական Կոմիտէին Ուղղուած Աւետիս Ահարոնեանի 1920ին գրուած նամակը՝ Սեւրի նախօրեակին Read More »

Archival Materials

Չմարող Անցեալը. Հոն ուր բուռ մը հայութիւն կայ, պիտի լսուի պահանջատիրութեան ձայնը

1920 թուականի օգոստոսի 10-ը Հայաստանի եւ հայ ժողովրդի համար եղաւ իր պատմութեան կարևորագոյն օրերից մէկը․ այդ օրը Փարիզի Սևր արուարձանում ստորագրուեց Սեւրի դաշնագիրը, իրականացրեց մեր անկախութեան ու պետականութեան՝ Հայաստանի Հանրապետութեան միջազգային իրաւական ճանաչումը։ Թուրքիան Հայաստանը ճանաչեց որպէս ազատ, անկախ պետութիւն և քարտեսագրուեց մեր պետութեան սահմանները՝ շատ աւելի ընդարձակ աշխարհագրութեամբ։ Թւում էր, Սևրի դաշնագիրը պիտի նպաստեր Հայկական

Չմարող Անցեալը. Հոն ուր բուռ մը հայութիւն կայ, պիտի լսուի պահանջատիրութեան ձայնը Read More »

Archival Materials

Չմարող Անցեալը. ԱՄՆ-ի մէջ 1903-ին արդէն կը գործէին Դաշնակցական հայուհիներու նորակազմ կոմիտէները

Լուսանկարը՝ 1920 թուական, Պոսթըն, Հայ Կարմիր Խաչի պատգամաւորական ժողով «Ուէսթ Փուլմընէն հայուհիներու Դաշնակցական համակիր խումբ մը մեզի դիմած ու փափաք յայտնած է որ զիրենք իբրեւ Կոմիտէ մը ճանչնանք։ Այս ինքնին շատ ոգեւորիչ եւ ուրախառիթ է։ Մենք բաղձանք կը յայտնենք ու կը թելադրենք որ ուրիշ Կոմիտէներ ալ ջանան դաշնակցական համակիր Հայուհիներու Խումբեր կազմակերպելու գործին աւելի մեծ

Չմարող Անցեալը. ԱՄՆ-ի մէջ 1903-ին արդէն կը գործէին Դաշնակցական հայուհիներու նորակազմ կոմիտէները Read More »

Archival Materials

Չմարող անցեալը. Գանատայի մէջ ՀՅԴ առաջին սերմերը – Համիլթընի կոմիտէի կազմութիւնը

Պատմականօրէն բոլորիս յայտնի է, որ Հ․Յ․ Դաշնակցութիւնը իր բոլոր ուժերով հսկայական գործունէութիւն է ունեցել հայութեան կեանքի բոլոր բնագաւառներում։ Երբ Թուրքական կառավարութեան հայահալած քաղաքականութիւնը օրըստօրէ ուժեղանում էր, ահագնանում էր հայութեան ֆիզիքական ոչնչացման վտանգը, մեծ տէրութիւններից էլ յոյս չկար, հայ ժողովուրդը սկսեց ինքնուրոյն ելք որոնել․ վերջնականօրէն յանգելով զինուած պայքարի գաղափարին, ժողովուրդը դարձաւ յեղափոխական, միաբանուեց, վերածուեց յեղափոխականների դաշնակցութեան

Չմարող անցեալը. Գանատայի մէջ ՀՅԴ առաջին սերմերը – Համիլթընի կոմիտէի կազմութիւնը Read More »

Archival Materials

Չմարող Անցեալը. ՀՅԴ Արևմտեան Բիւրոյի ՈՉ-ՀՐԱՏԱՐԱԿԵԼԻ տեղեկագիրը ՀՅԴ Ամերիկայի շրջանի 20-րդ Պատգամաւորական ժողովին․ 1913 թուական

Շարունակելով թերթել ՀՅԴ Գանատայի Կեդրոնական Կոմիտէի արխիւային էջեր․ 1913 թուական,  Դեկտեմբերի 24-28, Ուստըր, ԱՄՆ Կայանում է Ամերիկայի շրջանի 20-րդ Պատգամաւորական ժողովը 60 կոմիտէների 52 լիազօր պատգամաւորների մասնակցութեամբ։ Ժողովին լիազոր ձայնով Գանատայից մասնակցել է 2 պատգամաւոր (Համիլթըն, Տանտես)։ Լիազօր ձայնով ժողովին մասնակից են եղել նաև Կեդրոնական Կոմիտէի ներկայացուցիչ, գործիչ Ս․ Սնարեանը և այնժամ «Հայրենիք»ի խմբագիր Սիմոն

Չմարող Անցեալը. ՀՅԴ Արևմտեան Բիւրոյի ՈՉ-ՀՐԱՏԱՐԱԿԵԼԻ տեղեկագիրը ՀՅԴ Ամերիկայի շրջանի 20-րդ Պատգամաւորական ժողովին․ 1913 թուական Read More »

Archival Materials

Չմարող անցեալը․ ՀՅԴ Արևմտեան Բիւրոյի «ԽԻՍՏ ԳԱՂՏՆԻ» նամակը, թուրք կառավարութեան հետ սկսած բանակցութիւնների և Դաշնակցութեան հիմնական պահանջների մասին

Արմինէ Մուքոյեան-Թաշճեան Ինչպէս արդէն նախորդ յօդուածում հրապարակել էինք 1913 թուականին, ՀՅԴ Ամերիկայի շրջանի 20-րդ Պատգամաւորական ժողովին ՀՅԴ Արևմտեան Բիւրոյի ՈՉ-ՀՐԱՏԱՐԱԿԵԼԻ տեղեկագիրը, ուր ներկայացնում է Երկրի կացութիւնը, ինքնապաշտպանութիւնը, Հայկական հարցի վիճակը, Թուրք կառավարութեան ընթացքը, Կովկասի և Պարսկաստանի ներկայ վիճակը և այլ,  տեղեկագրին յաջորդում է ՀՅԴ Արևմտեան Բիւրոյի 1913 թուականի դեկտեմբերի 27-ին  «ԽԻՍՏ ԳԱՂՏՆԻ» մակագրութեամբ նամակը, որով նոր մանրամասներ

Չմարող անցեալը․ ՀՅԴ Արևմտեան Բիւրոյի «ԽԻՍՏ ԳԱՂՏՆԻ» նամակը, թուրք կառավարութեան հետ սկսած բանակցութիւնների և Դաշնակցութեան հիմնական պահանջների մասին Read More »

Archival Materials

Իմ հորիզոնից «Հորիզոն». Շնորհաւոր 45 ազգային տարիներդ, «Հորիզո՛ն»

Գանատայում հայկական գաղութի սկիզբ է դրուել 1880-ականներին եւ 1890-ականներին, երբ Գանատա են մեկնել ուսանողներ, վաճառականներ եւ գիւղատնտեսներ, հիմնականում Թուրքիայի կողմից գրաւուած տարածքներից, ապա եւ Հայոց ցեղասպանութիւնից վերապրածներ։ Ցեղասպանութեանը զուգահեռ տեղի ունեցաւ նաեւ լեզուասպանութիւն, որը տարբեր դրսեւորումներով շարունակւում է մինչեւ այսօր: Ոչնչացուեցին բազմահազար կրթական ու կրօնական հաստատութիւններ, թատրոններ, մշակութային կեդրոններ, լրատուամիջոցներ, հրատարակչութիւններ, տպարաններ, գրադարաններ, միջնադարեան ձեռագիր

Իմ հորիզոնից «Հորիզոն». Շնորհաւոր 45 ազգային տարիներդ, «Հորիզո՛ն» Read More »

Diaspora